Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), banka hesaplarını arkadaşına, akrabasına ya da başka kişilere kullandıranlara ilişkin yeni bir rehber yayımladı. Rehberde, başkalarının talimatıyla yapılan para transferlerinin hangi durumlarda şüpheli işlem olarak değerlendirilebileceği açıklandı. Riskli hesaplarda mobil bankacılık erişiminin kısıtlanması, transfer limitlerinin düşürülmesi ve banka-müşteri ilişkisinin sonlandırılması gibi tedbirler gündeme gelebilecek.
ARKADAŞINIZIN RİCASIYLA YAPTIĞINIZ TRANSFER İNCELENEBİLİR
Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı MASAK’ın 12 Ekim 2026’da yayımladığı “Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi”, banka hesaplarının başkaları tarafından kullanılmasına ilişkin riskleri ele alıyor.
Rehberde, kiralık hesap kullanımının yalnızca para karşılığında banka hesabının başkasına verilmesiyle sınırlı olmadığına dikkat çekiliyor. Arkadaşlık, akrabalık veya iş ilişkisi nedeniyle yapılan işlemler de hesabın kontrolünün fiilen başka bir kişiye geçmesi durumunda risk oluşturabiliyor.
Örneğin, hesabına gelen parayı başka bir kişinin yönlendirmesiyle farklı hesaplara gönderen ve paranın kaynağını ya da transferin amacını bilmeyen kişiler incelemeye konu olabiliyor. MASAK, bu tür hesapların dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve suç gelirlerinin aklanması gibi faaliyetlerde kullanılabildiğini belirtiyor.
SADECE IBAN DEĞİL, HESABIN KONTROLÜ DE ÖNEMLİ
Bir banka hesabının kim tarafından kullanıldığını belirleyen tek unsur, hesabın kimin adına kayıtlı olduğu değil. Rehberde mobil bankacılık şifrelerinin, banka kartlarının, kart şifrelerinin, telefon hatlarının ve tek kullanımlık doğrulama kodlarının başkalarına verilmesinin de hesap üzerindeki kontrolün devredilmesine yol açabileceği belirtiliyor.
Hesap sahibi bütün işlemleri kendi telefonundan yapsa bile sürekli başka birinin talimatları doğrultusunda hareket etmesi inceleme konusu olabiliyor. Bu nedenle hesabın kimin adına kayıtlı olduğunun yanı sıra işlemleri gerçekte kimin yönettiği ve hesabın hangi amaçla kullanıldığı da değerlendiriliyor.
Ancak yalnızca IBAN numarasını paylaşmak veya başka birinden para almak, tek başına kiralık hesap kullanıldığı ya da suç işlendiği anlamına gelmiyor. İşlemin amacı, para gönderen ve alan kişiler arasındaki ilişki ile hesabın fiilî kontrolü birlikte ele alınıyor.
BANKALAR BU PARA HAREKETLERİNİ ŞÜPHELİ BULABİLİR
MASAK’ın rehberinde finansal kuruluşların dikkat etmesi gereken işlem türleri de sıralanıyor. Hesap sahibinin geliri, mesleği veya ekonomik faaliyetleriyle açıklanamayan yoğun para transferleri, risk göstergeleri arasında yer alıyor.
Birbirleriyle bağlantısı bulunmayan çok sayıda kişiden gelen paraların kısa süre içinde farklı hesaplara gönderilmesi de incelenebiliyor. Hesabın yalnızca para toplamak veya başka hesaplara dağıtmak amacıyla kullanılması da şüphe doğurabiliyor.
Birbirinden bağımsız görünen çok sayıda banka hesabının aynı telefon, cihaz veya internet bağlantısı üzerinden yönetilmesi de finansal kuruluşların değerlendirebileceği işaretler arasında bulunuyor.
Bu tür durumlarda bankalar para hareketlerinin kaynağını ve amacını araştırabiliyor, gerekli gördüklerinde hesap sahibinden açıklama isteyebiliyor.
MOBİL BANKACILIK ERİŞİMİ KAPATILABİLİR
Rehberde, şüpheli hesaplara yönelik uygulanabilecek bankacılık tedbirleri de yer alıyor. Bir hesabın başkalarına kullandırıldığına ilişkin güçlü belirtiler bulunması halinde mobil ve internet bankacılığı erişimi sınırlandırılabilecek veya tamamen kapatılabilecek.
Riskin niteliğine göre banka kartlarının kullanımı durdurulabilecek, para transfer limitleri düşürülebilecek ve müşteriye yeni finansal ürün sunulmaması gündeme gelebilecek. Şüpheli hesapla bağlantılı diğer hesaplar da daha sık izlenebilecek.
Şubesi bulunan bankalarda dijital erişimi sınırlandırılan müşterilerin temel bankacılık hizmetlerinden şube aracılığıyla ve kontrollü biçimde yararlanması mümkün olabilecek. Yalnızca dijital kanallardan hizmet veren finansal kuruluşlarda ise tedbirlerin kademeli uygulanması ve müşterinin varlıklarına erişimiyle riskin ağırlığının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
BANKA HESABI TAMAMEN KAPATILABİLİR Mİ?
Rehberde, şüpheli işlem bildiriminin tek başına yeterli olmadığına da dikkat çekiliyor. Finansal kuruluşlardan, hesapların yasa dışı faaliyetlerde kullanılmaya devam etmesini önleyecek adımlar atmaları bekleniyor.
Hesaptaki riskin kontrol altına alınamaması, müşterinin açıklamalarının yetersiz bulunması veya hesabın gerçekte başka kişiler tarafından yönetildiğinin anlaşılması halinde bazı işlemler gerçekleştirilmeyebilecek. Bu durumlarda banka ile müşteri arasındaki ilişkinin tamamen sona erdirilmesi de değerlendirilebilecek.
Ancak her şüpheli para transferi otomatik olarak hesabın kapatılması sonucunu doğurmuyor. Uygulanacak tedbirler, işlemin özelliklerine ve belirlenen risk düzeyine göre kararlaştırılıyor.
HER ŞÜPHELİ İŞLEM SUÇ ANLAMINA GELMİYOR
Rehberde sıralanan risk göstergeleri, tek başına kişinin suç işlediğini veya cezai sorumluluğu bulunduğunu göstermiyor. Olası suçlara ilişkin hukuki değerlendirmede kişinin işlem hakkındaki bilgisi, iradesi ve olayın bütün koşulları dikkate alınıyor.
MASAK’ın yayımladığı rehberle bankaların yanı sıra ödeme ve elektronik para kuruluşları ile diğer ilgili finansal kuruluşların da şüpheli hesapların suç faaliyetlerinde kullanılmasını önlemeye yönelik tedbirler alması hedefleniyor.
Böylece incelemelerde yalnızca para transferinin kimden kime yapıldığına değil, hesabı fiilen kimin kontrol ettiğine ve işlemlerin hangi amaçla yapıldığına da odaklanılıyor.
