Polonya Başbakanı Donald Tusk, ülkede Anayasa Mahkemesi üzerinden yaşanan siyasi ve hukuki krize ilişkin yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) ile Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’yi eleştirdi.

Yerel saatle 20.00’de yaptığı konuşmada, Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski’nin görevden uzaklaştırılmasının ardından yaşanan gelişmeleri değerlendiren Tusk, mahkeme binası önünde yaşanan olaylara tepki gösterdi.

Hukuksuzluk ve şiddet karşısında geri adım atmayacaklarını belirten Tusk, “Anayasa Mahkemesi’ne ve hakimlerine yönelik saldırı, Hukuk ve Adalet Partisi (PiS), eski Cumhurbaşkanı Andrzej Duda ile mevcut Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin Polonya’da hukuk devletini yok etme sürecinin bir başka aşamasıdır” ifadelerini kullandı.

“HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜNÜ TESİS ETME ÇABALARIMIZ BOŞA ÇIKTI”

Parlamentodaki çoğunluğu kullanarak Anayasa Mahkemesi’nde reform yapmak için girişimlerde bulunduklarını anlatan Tusk, PiS döneminde atanan üyelerin oluşturduğu mahkemenin bağımsızlığına ilişkin uluslararası kurumların ve Polonyalı hukuk çevrelerinin de itirazları bulunduğunu savundu.

Tusk, hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek amacıyla siyasi partilere ve iki cumhurbaşkanına çeşitli yasa teklifleri sunduklarını ancak girişimlerinin sonuçsuz kaldığını belirterek, “Tüm siyasi güçlere ve her iki cumhurbaşkanına hukukun üstünlüğünü birlikte yeniden tesis etmemizi sağlayacak karar tasarıları ve yasa teklifleri sunduk. Ancak hepsi boşa çıktı, her şey cumhurbaşkanı ve PiS tarafından engellendi” dedi.

CUMHURBAŞKANI NAWROCKİ’Yİ DE HEDEF ALDI

Tusk, hukuka uygun şekilde seçildiğini savunduğu hakimlerin Anayasa Mahkemesi Başkanı Swieczkowski tarafından da görevlerine başlamalarının engellendiğini ileri sürdü.

“HUKUK DEVLETİNDE HAKLILIĞI KAS GÜCÜ BELİRLEMEZ”

Konuşmasında hukuk devletinin temel ilkelerine vurgu yapan Tusk, mahkemelerin ve hakimlerin siyasi baskı altında kalmaması gerektiğini belirtti.

Tusk, “Hukuk devleti orman kanunundan şu yönüyle ayrılır: Haklı olup olmadığını kas gücü ve kabalık belirlemez. Hukuk devletinde hakim, son derece narin yapılı bir kadın bile olsa saldırgan ve iri yarı bir zorbanın karşısında geri adım atmaz. Hukuk devletinde bir siyasetçi, cumhurbaşkanı dahi olsa hiç kimse Anayasa Mahkemesi’ne ve mahkemeye ait olan alana girerek emir veremez ya da hakimleri tehdit edemez” ifadelerini kullandı.

“GÖREVİM ANAYASA MAHKEMESİ’NİN GÜVENLİĞİNİ SAĞLAMAK”

Polonya’da demokrasiyi ve hukukun üstünlüğünü ortadan kaldırmayı amaçlayan siyasi çevrelerin bulunduğunu öne süren Tusk, bu çevrelerin uluslararası alanda Rusya yanlısı güçlerden destek görmesinin tesadüf olmadığını savundu.

Yürütme organının başı olarak Anayasa Mahkemesi’nin güvenliğini ve çalışma koşullarını sağlamakla yükümlü olduğunu belirten Tusk, bu sorumluluğu yerine getirmekte kararlı olduğunu vurguladı.

NELER YAŞANDI?

Polonya’da hükümet ile Cumhurbaşkanlığı arasında Anayasa Mahkemesi üzerinden yaşanan siyasi ve hukuki kriz büyüyor. Mahkeme yönetiminde yaşanan görevden uzaklaştırmaların ardından başkentte protestolar düzenlenirken, polis ile göstericiler arasında arbede yaşandı.

Krizin merkezinde, Hukuk ve Adalet Partisi’nin (PiS) iktidarda olduğu dönemde gerçekleştirilen yargı atamalarının meşruiyeti ve yeni anayasa hakimlerinin göreve başlaması bulunuyor.

ANAYASA MAHKEMESİ’NDE GÖREVDEN UZAKLAŞTIRMALAR

Anayasa Mahkemesi’nin en kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska, Mahkeme Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski’yi görevlerinden geçici olarak uzaklaştırdı. Söz konusu kararın ardından mahkemenin yönetimi ve yeni seçilen hakimlerin göreve başlama süreci üzerinden tartışmalar yoğunlaştı.

Başbakan Donald Tusk liderliğindeki hükümet, parlamentoda seçilen yeni anayasa hakimlerinin görevlerine başlamasını isterken Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin yeminleri kabul etmemesi krizin derinleşmesine neden oldu.

MAHKEME ÖNÜNDE ARBEDE YAŞANDI

Anayasa Mahkemesi binası önünde yaşanan gelişmeler üzerine polis bölgede güvenlik önlemleri aldı. Muhalefet temsilcileri ve destekçileri mahkeme önünde toplanırken göstericiler ile polis arasında arbede çıktı. Olaylarda 3 kişinin gözaltına alındığı bildirildi.

Senegal ziyaretinde bulunan Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki de gelişmeler üzerine programını yarıda keserek ülkesine döndü. Nawrocki’nin mahkeme binasına girişi sırasında da gerginlik yaşandı.